Điện năng tiêu thụ là gì?
Điện năng tiêu thụ (hay còn gọi là năng lượng điện) là lượng năng lượng mà một thiết bị điện sử dụng trong một khoảng thời gian nhất định. Nói đơn giản, nó chính là “số điện” mà bạn phải trả tiền hàng tháng và thể hiện thiết bị đã “ăn” bao nhiêu điện để hoạt động.
Điện năng khác với công suất vì công suất (P) cho biết tốc độ tiêu thụ điện (mạnh hay yếu), còn điện năng (A) là tổng lượng điện tiêu thụ theo thời gian. Ví dụ, một bóng đèn công suất cao nhưng bật ít giờ thì điện năng tiêu thụ có thể ít hơn đèn công suất thấp mà bật nhiều ngày.
Đơn vị đo điện năng tiêu thụ
Đơn vị đo chuẩn là kilowatt-giờ (ký hiệu kWh), hay còn được gọi với tên thân thuộc là “số điện”.
1 kWh = lượng điện năng mà một thiết bị công suất 1 kW (1000W) tiêu thụ trong 1 giờ.
Ngoài ra, có thể sử dụng đơn vị phụ là Wh (watt-giờ) cho thiết bị nhỏ, nhưng thực tế hóa đơn điện luôn dùng kWh.
Trên hóa đơn tiền điện của EVN, bạn sẽ thấy phần “Số kWh tiêu thụ” và đây chính là điện năng trong tháng.
Công thức tính điện năng tiêu thụ
Công thức cơ bản và phổ biến nhất: A = P × t
Trong đó:
- A: Điện năng tiêu thụ (kWh)
- P: Công suất của thiết bị (kW)
- t: Thời gian sử dụng (giờ)
(*) Lưu ý: Nếu công suất ghi bằng Watt (W), phải chia cho 1000 để đổi sang kW.
Các công thức mở rộng (khi biết dòng điện và điện áp):
- A = U × I × t (với U: điện áp V, I: dòng điện A, t: giờ), rồi đổi sang kWh bằng cách chia cho 1000.
- Hoặc A = P × t / 1000 (khi đơn vị của P là W).
Cách tính điện năng tiêu thụ cụ thể
3 Bước tính đơn giản:
- Xác định công suất P của thiết bị (từ nhãn hoặc tính P = U × I).
- Ước lượng thời gian sử dụng t (giờ/ngày hoặc tháng).
- Áp dụng công thức A = P (kW) × t.
(*) Ví dụ thực tế với quạt thổi ion SL-001 của Thái Quảng:
Công suất khoảng 55W (tính từ 220V × 0.25A) = 0.055 kW.
Giả sử chạy liên tục 24 giờ/ngày trong 30 ngày thì A = 0.055 kW × 24 giờ × 30 ngày = 39.6 kWh/tháng.
Với giá điện bậc trung bình khoảng 2.500 đồng/kWh, tiền điện cho một chiếc quạt SL-001 chỉ khoảng 99.000 đồng/tháng (hoạt động 24/7).
Còn nếu chạy 8 giờ/ngày thì A = 0.055 × 8 × 30 = 13.2 kWh/tháng tương đương là khoảng 33.000 đồng/tháng.
Dụng cụ đo điện năng tiêu thụ
Dụng cụ chính là đồng hồ điện (công tơ điện):
– Loại cơ khí (cổ điển) sẽ có các chữ số quay.
– Loại điện tử thì hiển thị số rõ ràng, đôi khi có màn hình LCD.
Cách đọc chỉ số: Ghi số trên đồng hồ cuối tháng trừ số đầu tháng = số kWh tiêu thụ.
(*) Lưu ý khi tính và sử dụng:
– Công suất thực tế có thể thay đổi (như khi động cơ khởi động thì sẽ tiêu thụ cao hơn, còn khi hoạt động với tải nhẹ thì sẽ tiêu thụ ít hơn).
– Đối với các thiết bị sử dụng nguồn AC, nếu có hệ số cosφ thấp (như các thiết bị điện cũ) thì điện năng tiêu thụ thực tế có thể cao hơn tính toán.
